ใบตรวจประวัติอาชญากรรม กับ ใบรับรองความประพฤติ ต่างกันอย่างไร

คำตอบสั้น

ถ้าใช้ในประเทศไทย เช่น สมัครงานหรือขอใบอนุญาต ใช้ผลตรวจสอบประวัติจากกองทะเบียนประวัติอาชญากร ถ้าใช้ต่างประเทศ เช่น วีซ่า ทำงาน หรือย้ายถิ่น ใช้หนังสือรับรองความประพฤติ (Police Clearance Certificate) จากศูนย์ฯ สันติบาล ทั้งสองตรวจด้วยลายนิ้วมือ แต่ผู้ออก วิธียื่น และรูปแบบเอกสารต่างกัน

ใช้ในประเทศ	กองทะเบียนประวัติอาชญากร
ใช้ต่างประเทศ	ศูนย์ฯ สันติบาล
วิธีตรวจ	ลายพิมพ์นิ้วมือทั้งคู่
ใช้แทนกันได้ไหม	โดยทั่วไปไม่ได้

ตรวจทานล่าสุด 8 ตุลาคม 2569 · โดย ฝ่ายนิติกรณ์และเอกสารต่างประเทศ NYC Legal

เจ้าหน้าที่ช่วยพิมพ์ลายนิ้วมือลงบัตรที่เคาน์เตอร์ ภาพประกอบ ไม่ใช่การให้บริการจริงของหน่วยงาน (Officer guiding a fingerprint onto a card at a counter, illustrative only) — เจ้าหน้าที่ช่วยพิมพ์ลายนิ้วมือลงบัตรที่เคาน์เตอร์ ภาพประกอบ ไม่ใช่การให้บริการจริงของหน่วยงาน

เทียบให้ชัดในตารางเดียว

หัวข้อ	ผลตรวจสอบประวัติ (ใช้ในประเทศ)	หนังสือรับรองความประพฤติ (ใช้ต่างประเทศ)
หน่วยงาน	กองทะเบียนประวัติอาชญากร	ศูนย์บริการออกหนังสือรับรองความประพฤติ สันติบาล
ใช้กับ	นายจ้าง ใบอนุญาต หน่วยงานในไทย	สถานทูต ตม.ต่างประเทศ นายจ้างต่างประเทศ
การนัด	ระบบจองคิวตรวจด้วยลายนิ้วมือ	ตามช่องทางที่ศูนย์ฯ ประกาศ
หลักฐานที่มักใช้	บัตรประชาชนและเอกสารตามวัตถุประสงค์	หนังสือเดินทางและหลักฐานวัตถุประสงค์

ทำไมเรียกชื่อสลับกันบ่อย

ในภาษาพูด คนมักเรียกทั้งสองอย่างว่า “ใบตรวจประวัติ” หรือ “ใบ CID” และในอีเมลภาษาอังกฤษ นายจ้างอาจเขียนว่า Police Certificate, Police Clearance หรือ Criminal Record Check วิธีแยกที่ง่ายที่สุดคือถามว่าผู้รับอยู่ประเทศใด ถ้าผู้รับอยู่ต่างประเทศ เกือบทุกกรณีต้องใช้หนังสือรับรองความประพฤติ

สามคำถามก่อนยื่น

ผู้รับเอกสารเป็นหน่วยงานในไทยหรือต่างประเทศ
ผู้รับต้องการเอกสารภาษาอะไร และต้องรับรองต่อหรือไม่
ผู้รับกำหนดว่าใบต้องออกไม่เกินกี่เดือน

ความผิดพลาดที่พบบ่อย

นำผลตรวจที่ใช้สมัครงานในไทยไปยื่นวีซ่า แล้วถูกขอเอกสารใหม่
ขอหนังสือรับรองความประพฤติเพื่อสมัครงานในไทย ทั้งที่นายจ้างต้องการผลตรวจในประเทศ
คิดว่าเปลี่ยนชื่อแล้วผลตรวจจะต่าง ทั้งที่ตรวจด้วยลายนิ้วมือ

ตัวอย่างจำลอง

ผู้สมัครสมมุติได้อีเมลจากโรงพยาบาลในนิวซีแลนด์ขอ “Police Certificate from Thailand” จึงยื่นขอหนังสือรับรองความประพฤติที่ศูนย์ฯ สันติบาล ไม่ใช่ผลตรวจในประเทศที่เคยใช้สมัครงาน ตัวอย่างนี้ใช้อธิบาย ไม่ใช่เคสลูกค้าจริง

ยังไม่แน่ใจว่าต้องใช้ใบไหน

ส่งข้อความหรืออีเมลจากผู้รับมาทาง LINE @NYC168 ทีมงานจะบอกว่าต้องยื่นที่หน่วยงานใดและต้องเตรียมอะไรต่อ

คำถามที่คนถามต่อบ่อย

ใบ CID คือใบไหน

คำว่า CID เป็นคำเรียกในภาษาพูด คนส่วนใหญ่หมายถึงหนังสือรับรองความประพฤติสำหรับใช้ต่างประเทศ แต่บางคนใช้เรียกผลตรวจในประเทศ ให้ถามผู้รับว่าเอกสารนั้นจะนำไปใช้ที่ไหน

ชาวต่างชาติที่อยู่ไทยขอใบไหน

ถ้าจะนำไปใช้ต่างประเทศ ชาวต่างชาติที่เคยอยู่ไทยมักใช้หนังสือรับรองความประพฤติจากศูนย์ฯ สันติบาล โดยใช้หนังสือเดินทางเป็นหลักฐานตัวตน

ขอทั้งสองใบพร้อมกันได้ไหม

ได้ เพราะเป็นคนละหน่วยงานและคนละคำร้อง เหมาะกับผู้ที่ต้องใช้สมัครงานในไทยระหว่างรอย้ายไปต่างประเทศ

รูปแบบเอกสารที่ได้รับ ต่างกันตรงไหน

ผลตรวจในประเทศใช้สื่อสารกับหน่วยงานหรือนายจ้างไทย จึงออกในรูปแบบที่หน่วยงานในประเทศใช้ ส่วนหนังสือรับรองความประพฤติออกเพื่อให้ผู้รับต่างประเทศอ่าน จึงมีข้อมูลหนังสือเดินทางและออกในรูปแบบที่ใช้กับต่างประเทศ ถ้าผู้รับต่างประเทศต้องการภาษาอื่นนอกจากที่ออกให้ หรือต้องการการรับรองจากกรมการกงสุล ให้ทำต่อหลังได้ต้นฉบับ อย่าแก้ไขหรือเย็บเอกสารใดเพิ่มลงบนต้นฉบับเอง เพราะอาจทำให้ผู้รับปฏิเสธเอกสาร